Sağlıklı beslenme tabağımızda başlar!
Günlük beslenmemizde ne kadar enerji aldığımız kadar bu enerjiyi hangi besin gruplarından
aldığımızda önemlidir. Besinler enerji miktarı, protein, vitaminler gibi özelliklerine göre 5 gruba
ayrılmaktadır. Bu gruplar; süt ve ürünleri, ekmek ve tahıl, et ve et ürünleri, sebze ve meyveler ve
yağlardır. Sağlıklı ve yeterli beslenme için bu grupların hepsine beslenmemizde yer vermemiz
gerekmektedir.
Peki sağlıklı tabak modeli nedir?
Tüm bireylerin sağlıklı ve yeterli beslenmeyi daha kolay kavrayabilmesi için 2010 yılında ABD
Tarım Bakanlığı tarafından “My Plate Concept” (Benim Tabağım Konsepti) geliştirilmiştir. Bu modelde
yaşamımızın her döneminde sağlıklı beslenme için, besin gruplarından ne kadar tüketmemiz gerektiği
tabağımızda kapladıkları alanlara göre vurgulanmıştır.
Sebze ve Meyve grubu: Bu grup besinler vitamin, mineral ve lif kaynağıdırlar. İnsan
vücudunun her fonksiyonu için vitamin ve mineraller önemlidir. Tabağımızın en az yarısını
sebzeler ve meyveler oluşturmalıdır. Sebzelerden sebze yemeği veya çiğ olarak salata
şeklinde faydalanılabilir. Sebzeleri pişirme yöntemimiz çok önemlidir. Kızartma, bol yağda
kavurma gibi yöntemler yerine az suda suyunu çekerek pişirme yöntemi tercih edilmelidir.
Ekmek ve tahıl grubu: Bu grup tabağın en az 1/4 ‘lük kısmını oluşturmalıdır. Karbonhidratlar
birincil enerji kaynağımızdır. Beyaz ekmek, pirinç ve beyaz unla yapılmış gıdalar yerine
glisemik indeksinin düşük olması nedeniyle tam tahıllı ekmekler, bulgur, tam buğday unu
kullanılarak hazırlanmış ürünler tercih edilmelidir.
Et ve et ürünleri grubu: Bu grup beslenmemizde protein kaynağımızdır ve kırmızı et, tavuk,
balık, yumurta ve protein içeriğinin yüksek olması nedeniyle kuru baklagilleri barındırır.
Demir, çinko, fosfor, magnezyum gibi mineraller ile B1, B6, B12ve A vitamini kaynaklarıdır.
B12 vitamini ise sadece hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur. Ancak kırmızı et ve işlenmiş et
ürünlerinin doymuş yağ oranları yüksek olduğu için kardiyovasküler hastalıklar açısından risk
faktörü oluşturduğu unutulmamalı, tüketim miktarlarına dikkat edilmelidir.
Süt ve ürünleri grubu: Tabağın yanında ayrı bir yerde resmedilmesi bize beslenmedeki
önemine dikkat çekmektedir. Süt grubu besinler kalsiyum kaynağıdır. Büyüme ve gelişmede,
doku onarımında, kemikler ile dişlerin gelişimi ve sağlığında, sinirlerin ve kasların düzenli
çalışmasında, hastalıklara karşı direnç oluşmasında çok önemlidir. Mutlaka ana öğünlerimizde
süt grubundan bir besini bulundurmalıyız.
Yağlar her ne kadar tabak modelinde bulunmasa bile sağlıklı beslenme açısından çok
önemlidir. Doğru bilinen yanlışlardan birisi yağların zararlı olduğu ve kilo artışına sebep
olduğudur. Ancak her besinde olduğu gibi aslında önemli kaynağı ve miktarıdır. Öğünlerde
omega-3, omega-6 ve omega-9 içeren sağlıklı yağlar (zeytinyağı, fındık yağı, balık, yağlı
tohumlar (ceviz, badem, fındık gibi)) tercih edilmeli, trans ve katı yağlardan kaçınılmalıdır.
Günlük beslenme düzenimizde sağlıklı yağ tüketimini artırmak için mutlaka yağlı tohumlar
tüketmeliyiz. Bu besinler bir avucu geçmeyecek miktarda tüketilebilir.
[widget id="sfsi-widget-2"]
