• tr
GENEL CERRAHİ

Dalak

Dalak, karnın sol üst yanında, mideile diyafram arasında yer alan, süngerimsi yapıda, damarsal lenfoid organdır.Ömrünü doldurmuş kırmızı kan hücrelerini ortadan kaldırarak, içlerindeki demiri yeniden kullanıma verir. Görevlerinin birçoğunu, aslında başka organlar da görmektedir.Dalak, dolaşım sistemine bağlı bir çıkmaz sokağa benzetilebilir. Kan, dalak içerisindeki geniş kanallar ve damarlar sisteminde yol alırken, dalak hücreleri ile muhatap olur. Dalak, kan fizyolojisi ile yakından alakalıdır. Dalağın vücut savunmasında aldığı rol büyüktür.

mainbos_clip_image002

Dalağın Bilinen Fonksiyonları

Kırmızı kan hücreleri yapımı

Anne karnındaki ceninde (embriyonda) alyuvarların yapıldığı yer dalaktır. Normalde doğumdan sonra kemik iliği bu görevi dalaktan devralır. Kemik iliğinin çalışmadığı veya başka dokularla (kanser dokusu) istila edildiği durumlarda dalakta yeniden alyuvar yapım görevi başlayabilir.

Kan temizleyicisi olarak dalak: Vücudun savunma sisteminin işine paralel olarak dalak da vücudun mikroplara karşı koymasında rol oynayan hücreler yapar. Ayrıca mikroorganizmalara karşı koyacak özel maddelerin, yani antikorların yapımında da dalağın vazifeleri vardır.

Akyuvar yapımı

Dalak, akyuvarların bir çeşidi olan lenfositleri yapar.

Kırmızı hücrelerin yıkımı

Yaşlanan alyuvarlar ve şekilleri normalin dışında olanlar, büyük dalak hücreleri tarafından alınır ve parçalanır.

Kan deposu olarak dalak

Kediler, köpekler ve diğer memelilerde dalak, kırmızı kan hücrelerini depolar. Büyük enerji gerektiren durumlarda, büyük kanamalarda dalak kasılarak dolaşım sistemine bol miktarda kan verilir. İnsanlarda da dalağın bu görevi yaptığı yıllarca söylenmiş olmasına rağmen bugün bunun gerçek olmadığı bilinmektedir.

Hastalıklarda dalak

Büyük bir dalak birçok hastalığın seyrinde görülür. Kan hastalıkları, doğum metabolizma hastalıkları, sıtmagibi bazı infeksiyon hastalıkları ve daha birçok hastalık dalağı büyütür. Sıtmada dalak büyüklüğü o derece karakteristiktir ki, bir bölgede sıtma yaygınlığını ölçmede dalak büyüklüğü ölçü olarak kullanılabilir.

Dalak çıkarılırsa kişi ölmemektedir, yani dalaksızlık hayatla bağdaşan bir durumdur. Kan hücrelerinin aşırı derecede azaldığı durumlarda, büyüyen dalağın hastayı çok rahatsız ettiği bazı hastalıklarda dalak çıkarılarak hastanın rahatlaması sağlanabilir.

Dalak Hangi Durumlarda Çıkarılır?

Dalağın çıkarılması her ne kadar hayatla bağdaşırsa da, son yıllarda doktorlar splenektomi yani dalağın ameliyatla çıkarılması işleminden sonra olabilecek infeksiyonlar nedeniyle, bu ameliyattan mümkün olduğunca kaçınırlar. Hiç değilse eğer mümkünse dalağın bir kısmını korumaya gayret ederler.

Dalağın Çıkarıldığı Hastalıklar

Splenektomide en sık neden dalak yaralanmalarıdır, bunu dalağın korunmasının zor olduğu karın içindeki çeşitli kanser ameliyatları izler.

 

Dalağın çıkarılması gereken hastalıkları şöyle sıralayabiliriz:

  • Travma
  • Bazı kan hastalıkları: ITP, TTP gibi
  • Habis hastalıklar : Bazı lösemi, lenfoma türleri, dalak kanseri gibi
  • Bazı kemik iliği hastalıkları
  • Dalağın aşırı çalıştığı bazı durumlar
  • Değişik metabolik hastalıklar ve sebebi bilinemeyen dalak büyümeleri

Bu gibi nedenlerle dalağı çıkarılan kişiler bazı enfeksiyonlara açık hale gelirler. Bunun için ameliyattan hemen sonra bu hastalara gerekli aşılar yapılır ve penisilin tedavisi verilir. Bu önlemler alındıktan sonra çoğu hasta yaşamlarına sağlıklı bir şekilde devam edebilir.

Koordinatörümüzle ücretsiz obezite cerrahisi görüşmesi için sizi arayalım.


Feedback